Psikanalitik psikoterapi, Sigmund Freud’un 19. yüzyılda geliştirdiği psikanaliz kuramının temel ilkelerine dayanan, ruhsal belirtileri, öznenin iç dünyasında işleyen çatışmaların ve bilinçdışı süreçlerin bir ifadesi olarak ele alan bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu yaklaşım, semptomlara değil; semptomların hangi ruhsal dinamiklerden beslendiğine odaklanır.

Psikanalitik psikoterapi genellikle haftada bir ya da iki kez yapılan düzenli seanslarla yürütülür. Terapötik çalışmada, kişinin güncel yaşamındaki zorluklar ele alınırken, bu yaşantıların geçmiş deneyimlerle ve bilinçdışı izlerle olan ilişkisi araştırılır. Geçmiş ile bugün arasındaki süreklilik, rüyalar, düşlemler, fanteziler ve serbest çağrışımlar aracılığıyla çalışılır.

Terapistin tutumu yönlendirmeden ve yargıdan uzak, nötr bir dinleyişe dayanır. Bu tutum, kişinin düşünce ve duygularını sansürsüz biçimde dile getirebilmesine olanak tanır. Hasta ile terapist arasında gelişen aktarım ve karşı aktarım ilişkisi, terapötik sürecin temel bileşenlerinden biridir.

Psikanalitik psikoterapi, kısa vadeli çözümlerden ziyade, öznenin ruhsal yapılanmasında daha kalıcı bir dönüşümü hedefleyen uzun erimli bir çalışmadır. Bu süreçte, görünürdeki semptomların ardındaki ruhsal çatışmaları anlamak ve kişinin hem kendisi hem de başkalarıyla kurduğu ilişkileri yeniden düzenlemek hedeflenir.